කොළඹ රත්මලාන ජාත්යන්තර ගුවන් තොටුපළේ සක්රීය ධාවන පථය මතට 4R-DRA ලෙස ලියාපදිංචි ‘සෙස්නා 152’ (Cessna 152 II) වර්ගයේ සැහැල්ලු පුහුණු ගුවන් යානය අද (25) පස්වරුවේ දැඩි ලෙස ගොඩබෑමට (hard landing) යෑමෙන් සිදු වූ අනතුර, හුදෙක් ශිෂ්ය නියමුවෙකු අතින් සිදු වූ පියාසර අත්වැරැද්දක් ලෙස පමණක් සලකා බැහැර කළ නොහැක.
අනතුරට ලක්වූ යානයේ සිටි එකම ශිෂ්ය නියමුවා කිසිදු තුවාලයකින් තොරව නිරුපද්රිතව බේරීමත්, ගුවන්තොටුපළ හදිසි ප්රතිචාර කණ්ඩායම් (ARFF) වහා ක්රියාත්මක වී ධාවන පථයේ මෙහෙයුම් යථා තත්ත්වයට පත් කිරීමට පියවර ගැනීමත් සැනසිලිදායකය. එහෙත්, මෙම සිදුවීම පිටුපස ඇති ආයතනික සහ නියාමන පසුබිම දෙස විමර්ශනාත්මකව බලන විට ශ්රී ලංකාවේ සිවිල් ගුවන් සේවා ක්ෂේත්රයේ ආරක්ෂාව පිළිබඳ බරපතල ප්රශ්නාර්ථයක් මතු වේ.
අනතුරට පත් ‘රෙඩ්බර්ඩ්’ (Redbird Flight Training Academy) ආයතනය ශ්රී ලංකාවේ ක්රියාත්මක වන ප්රධානතම ගුවන් පුහුණු පාසලක් වන අතර, අනතුරට ලක්වූ 4R-DRA යානය දශක හතරකට ආසන්න කාලයක් සේවයේ යොදවා ඇති පැරණි යානයකි. ගුවන් පුහුණු පාසලක ශිෂ්යයෙකු තනිව පියාසර කිරීමට (solo flight) යොමු කිරීම අත්යවශ්ය නියාමන අවශ්යතාවයක් වුවද, පැවති කාලගුණික තත්ත්වය, යානයේ ව්යුහාත්මක පීඩන සීමාවන් සහ ශිෂ්යයාගේ මානසික සූදානම පිළිබඳව නිසි ඇගයීමක් සිදු කළේද යන්න විමර්ශනය විය යුතුය. විශේෂයෙන්ම, ඩොලර් 45,950 ක් වැනි විශාල මුදලක් අය කෙරෙන වාණිජ නියමු පාඨමාලා හමුවේ, පියාසර පැය ගණන ඉක්මනින් සම්පූර්ණ කර ගැනීමේ ආයතනික පීඩනයක් පවතින්නේද යන්න පිළිබඳව සිවිල් ගුවන් සේවා අධිකාරියේ ක්ෂණික අවධානය යොමු විය යුතුව ඇත.
Redbird ආයතනයේ ක්රියාකාරීත්වය පිළිබඳව වඩාත් අවධානය යොමු කළ යුතු කරුණ වන්නේ ඉන්දියාවේ පිහිටි එහි මව් සමාගමේ අතීත ආරක්ෂක වාර්තා ය. ඉන්දියාවේ බාරාමතී, සියෝනි සහ විජයපුර වැනි මධ්යස්ථාන මූලික කරගනිමින් ක්රියාත්මක වන Redbird මව් ජාලය පසුගිය වසර කිහිපය පුරා අඛණ්ඩ තාක්ෂණික දෝෂ, එන්ජින් අක්රිය වීම් සහ අනතුරු මාලාවකට මුහුණ දී තිබේ. 2023 ඔක්තෝබර් මාසයේ දින තුනක් ඇතුළත සිදු වූ ගුවන් අනතුරු දෙක සහ 2024 පෙබරවාරි මාසයේදී වසර 50 ක් පැරණි Cessna යානයක් ඉන්ධන අවසන් වීමෙන් කඩා වැටීම වැනි සිදුවීම් ඊට උදාහරණ වේ.
මෙම පද්ධතිමය ආරක්ෂක බිඳවැටීම් හමුවේ ඉන්දීය සිවිල් ගුවන් සේවා අධ්යක්ෂ ජනරාල් කාර්යාලය (DGCA) මගින් Redbird හි ඉන්දීය කඳවුරු පහේම මෙහෙයුම් වහාම තහනම් කිරීමට පියවර ගන්නා ලදී. එමෙන්ම, ගුවන් අනතුරු විමර්ශන කාර්යාංශය (AAIB) සිදු කළ පරීක්ෂණවලදී අනතුරුවලින් පසු Redbird කළමනාකාරීත්වය විසින් ගුවන් යානාවල SD කාඩ්පත් සහ CCTV දෘඪ තැටි ඉවත් කරමින් සාක්ෂි විනාශ කිරීමට කටයුතු කර තිබූ බවටද තොරතුරු අනාවරණය විය. මීට අමතරව, ඉන්දියාවේ මධ්යම විමර්ශන කාර්යාංශය (CBI) විසින් Redbird ආයතනය සහ නියාමන නිලධාරීන් අතර පැවැති දැවැන්ත අල්ලස් හා මූල්ය වංචා පිළිබඳවද විමර්ශන ආරම්භ කර තිබුණි.
එබැවින්, රත්මලාන ගුවන් තොටුපළේදී සිදු වූ මෙම දැඩි ගොඩබෑමේ අනතුර හුදෙකලා සිදුවීමක් ලෙස සලකා යටපත් නොකළ යුතුය. Redbird Aviation (Pvt) Ltd ආයතනයේ නඩත්තු ප්රමිතීන්, වයස්ගත ගුවන් යානාවල ව්යුහාත්මක ශක්තිය සහ නියාමන පටිපාටි පිළිබඳව විනිවිද පෙනෙන, පුළුල් විශේෂ විගණනයක් ශ්රී ලංකා සිවිල් ගුවන් සේවා අධිකාරිය මගින් වහාම සිදු කළ යුතුව ඇත.
