දෙහිවල ගල්කිස්ස නගර සභාවේ කොඩි කණු අංශයේ පහළ ශ්රේණියේ කම්කරුවෙකු ලෙස සේවය කළ පුද්ගලයෙකු, මෙරට ප්රධානතම මත්ද්රව්ය ජාලයක හිමිකරුවෙකු බවට පත්වීමේ පුවත ශ්රී ලංකාවේ සංවිධානාත්මක අපරාධ, දූෂිත දේශපාලනය සහ නීතිය ක්රියාත්මක කිරීමේ පද්ධතියේ ඇති බරපතල බිඳවැටීම පිළිබඳව මනාව පැහැදිලි කරයි. ශිරාන් බාසික් නමැති මෙම පුද්ගලයා එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්යයේදී අත්අඩංගුවට පත්ව මෙරටට පිටුවහල් කිරීමත් සමඟ, වසර ගණනාවක් තිස්සේ මත්ද්රව්ය මුදල් මත යැපුණු දේශපාලන හා සමාජීය සබඳතා රැසක් සමාජගත වී තිබේ.
දෙහිවල වනරතන පාර ප්රදේශයේ ත්රිරෝද රථ රියැදුරෙකුගේ පුතෙකු වන බාසික්, මත්ද්රව්ය ජාවාරමට අවතීර්ණ වන්නේ එවකට ප්රධාන පෙළේ මත්ද්රව්ය ජාවාරම්කරුවෙකු වූ වෙලේ සුදා නැමැත්තා හරහාය. වෙලේ සුදා නීතියේ රැහැනට හසුවීමෙන් පසු හිස්වූ අවකාශය තමන් සතු කරගත් ඔහු, කෙටි කලකින් මෙරට මත්ද්රව්ය වෙළඳපොළේ සැලකිය යුතු කොටසක් පාලනය කිරීමට සමත් විය. නීතිවිරෝධී ලෙස උපයාගත් මුදල් විශුද්ධිකරණය කිරීම සඳහා දෙහිවල මැරීන් ඩ්රයිව් ආසන්නයේ පිහිටි ඉඩම් අත්පත් කරගනිමින්, ව්යාපාරික හෝටල් ඉදිකරමින් දැවැන්ත ආදායම් මාර්ග ගොඩනගා ගැනීමට ඔහු කටයුතු කර තිබුණි.
2016 වසරේදී හෙරොයින් මත්ද්රව්ය සමඟ අත්අඩංගුවට පත් වුවද, 2018 වසර වන විට විදෙස් ගමන් තහනමකින් තොරව ඇප ලබාගැනීමට තරම් ඔහුගේ නීතිමය හා පසුබිම් සබඳතා ප්රබල විය. පසුව ඩුබායි රාජ්යය වෙත පලාගිය ඔහු, ජාත්යන්තර මත්ද්රව්ය ජාල සමඟ සම්බන්ධ වෙමින් සිය මෙහෙයුම් මධ්යස්ථානය විදේශගතව පවත්වාගෙන ගියේය.
ඔහුගේ මත්ද්රව්ය ජාලයේ පැවැත්ම උදෙසා දේශපාලන බලපෑම අත්යවශ්ය සාධකයක් විය. ප්රධාන පෙළේ දේශපාලන පක්ෂ, හිටපු ජනාධිපතිවරුන් සහ නැගී එන නව දේශපාලන කණ්ඩායම්වල මැතිවරණ ව්යාපාර සඳහා ඔහු සෘජුවම මූල්ය ප්රතිපාදන සහ ජනතාව සහභාගී කරවීමේ මෙහෙයුම් සිදුකර ඇත. මෑතකදී කොළඹ සුගතදාස ක්රීඩාංගණයේ පැවැති දේශපාලන රැලියක් සඳහා මුදල් හා ආහාර ලබාදී බස් රථ 10ක් පුරවා ජනතාව සහභාගී කරවීමත්, තමන්ගේ පෞද්ගලික පදනම හරහා ප්රධාන දේශපාලන රැස්වීම්වල පූර්ණ වියදම් දැරීමත් මෙයට උදාහරණ වේ. මීට අමතරව, සිය පුත්රයා ප්රධාන දේශපාලන පක්ෂයකින් මැතිවරණයට ඉදිරිපත් කිරීමට උත්සාහ කළද, නීතිවිරෝධී වත්කම් විමර්ශන හේතුවෙන් එය අසාර්ථක විය.
දේශපාලන බලයට අමතරව නීතිය ක්රියාත්මක කරන ආයතන කෙරෙහිද ඔහුගේ බලපෑම විහිදී තිබුණි. 2024 මැයි මාසයේදී බාසික්ගේ ප්රධාන කළමනාකරු මත්ද්රව්ය කිලෝ 13ක් සමඟ අත්අඩංගුවට ගත් අදාළ පොලිස් නිලධාරීන් කෙටි කලක් ඇතුළත ස්ථාන මාරු කර යැවීමට තරම් ඔහුගේ පාලන බලය ශක්තිමත් වී තිබීම, පද්ධතිය තුළ පැවැති දූෂණයේ තරම පෙන්වා දෙන්නකි.
එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්යයේදී සිදුවූ ආරක්ෂක අංශ මෙහෙයුමකදී බාසික් අත්අඩංගුවට පත්වූ අතර, ගුවන් යානය තුළදී මාලදිවයින වෙත පලායාමට දැරූ උත්සාහය ව්යර්ථ කරමින් අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව (CID) විසින් කටුනායක ගුවන්තොටුපොළේදී ඔහුව භාරගන්නා ලදී. දැනට ලබාගෙන ඇති පැය 72ක රැඳවුම් නියෝග මත ගිනිඅවි, මත්ද්රව්ය ජාවාරම සහ නීතිවිරෝධී වත්කම් සම්බන්ධයෙන් විමර්ශන ක්රියාත්මක වේ.
මෙම අත්අඩංගුවට ගැනීම, විදේශගතව සිට මෙරට සංවිධානාත්මක අපරාධ මෙහෙයවන පාතාල සාමාජිකයන් මර්දනය කිරීමේ පුළුල් ජාත්යන්තර මෙහෙයුමක කොටසකි. ජාත්යන්තර පොලිසිය (Interpol) හරහා නිකුත් කළ රතු නිවේදන සහ රාජ්යතාන්ත්රික සබඳතා උපයෝගී කරගනිමින් ඉන්දුනීසියාව, නේපාලය, සහ මැලේසියාව වැනි රටවල සිටින අපරාධකරුවන් මෙරටට ගෙන්වා ගැනීමේ වැඩපිළිවෙල යටතේ ඉදිරියේදී තවත් සැකකරුවන් රැසක් නීතිය හමුවට පැමිණවීමට නියමිතය. ශිරාන් බාසික්ගේ මෙම හෙළිදරව්ව, මත්ද්රව්ය ජාවාරම පිටුපස ඇති සංකීර්ණ දේශපාලන සහ ආයතනික අනුග්රහය මුළුමනින්ම මුලිනුපුටා දැමීමේ අවශ්යතාව තහවුරු කරයි.
