ඉරානය තීරණාත්මක මංසන්ධියක: 1979 විප්ලවයෙන් පසු පාලන තන්ත්රය මුහුණ දෙන දරුණුතම අර්බුදය
වසර 45කට අධික ඉතිහාසයක් ඇති ඉරාන පූජක පාලනය මේ වන විට අභ්යන්තර මහජන කැළඹීම් සහ බාහිර යුදමය තර්ජන හමුවේ සිය පැවැත්ම සඳහා දැඩි අරගලයක නිරත වෙමින් සිටී. සති කිහිපයක් පුරා ඇදී යන විරෝධතා හමුවේ ටෙහෙරානයේ වීදි ලේ වැගිරීම් සහ මර්දනයේ කේන්ද්රස්ථානය බවට පත්ව ඇත.
ඉරාන බලධාරීන් මෙවර විරෝධතා මැඩපැවැත්වීම සඳහා අතීතයේදී නොදුටු ම්ලේච්ඡ බලයක් යොදවමින් සිටී. ආරක්ෂක අංශ විසින් විරෝධතාකරුවන්ට සෘජුවම වෙඩි තැබීම් සිදු කරන බවට තොරතුරු වාර්තා වේ. මුළු රටේම අන්තර්ජාලය විසන්ධි කර තිබුණද, ස්ටාර්ලින්ක් (Starlink) වැනි චන්ද්රිකා තාක්ෂණය ඔස්සේ බියකරු වීඩියෝ දර්ශන ලොවට හෙළි වෙමින් පවතී. රෝහල් තුවාලකරුවන්ගෙන් පිරී ඇති අතර, කළු පැහැති බෑග්වල බහා ඇති මළ සිරුරු තාවකාලික මෘත ශරීරාගාරවල ගොඩගැසී ඇති අයුරු සාක්ෂිකරුවන් විසින් තහවුරු කර ඇත.
මෙවර අර්බුදය වඩාත් භයානක වී ඇත්තේ ඉරානය සහ ඊශ්රායලය අතර මෑතකදී ඇතිවූ දින 12ක යුද්ධයෙන් පසුවයි.ඇමෙරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් ඉරානයේ ප්රධාන න්යෂ්ටික මධ්යස්ථාන ඉලක්ක කර ගනිමින් ප්රහාර එල්ල කරන බවට නැවත නැවතත් කරන අනතුරු ඇඟවීම් පාලන තන්ත්රය තවදුරටත් දුර්වල කර ඇත. ට්රම්ප් විසින් සාකච්ඡා සඳහා ආරාධනා කළ ද, ඇමෙරිකාවේ දැඩි කොන්දේසි හමුවේ ඉරානය යටත් වීමට සූදානම් නැති බව පෙනී යයි.
මෙම විප්ලවීය රැල්ල ආරම්භ වූයේ දේශපාලනික හේතුවකට වඩා සාමාන්ය ජනතාවගේ ජීවන බර ඉහළ යාම මතය. රියාල් අගය බිඳවැටීමත් සමඟ උද්ධමනය 50% සීමාවට පැමිණ ඇත. ටෙහෙරානයේ ඉලෙක්ට්රොනික භාණ්ඩ වෙළෙඳුන් ආරම්භ කළ වර්ජනයක් මුළු රටම වෙලාගත් දේශපාලන අරගලයක් දක්වා ව්යාප්ත විය.
ඉරානයේ තීරණ ගැනීමේ අවසාන බලය තවමත් 86 හැවිරිදි උත්තරීතර නායක අයතුල්ලා කමේනි සහ ඉස්ලාමීය විප්ලවවාදී ආරක්ෂක බළකාය (IRGC) සතුව පවතී. ඔවුන් පද්ධතිය ආරක්ෂා කර ගැනීමට ඕනෑම ලේ වැගිරීමකට සූදානම්ය. අනෙක් පසින්, පිටුවහල් කර සිටින හිටපු ඔටුන්න හිමි කුමරු රෙසා පහ්ලවී, ප්රජාතන්ත්රවාදී සංක්රාන්තියක් සඳහා ජනතාව මෙහෙයවමින් සිටියි. 1979 ට පෙර පැවති සිංහයා සහ හිරු සහිත ඉරාන ධජය නැවතත් වීදිවල ප්රදර්ශනය වීම පාලකයින්ට ප්රබල අභියෝගයකි.
ඉරාන රජය පවසන්නේ තත්ත්වය පාලනය කර ඇති බවයි. නමුත් මානව හිමිකම් වාර්තා අනුව මේ වන විටත් 20,000කට අධික පිරිසක් අත්අඩංගුවට ගෙන ඇත. අතීතයේදී මෙන්ම දැඩි මර්දනයකින් මෙය යටපත් කරනු ඇත්ද, නැතහොත් ආරක්ෂක අංශ පවා රජයට එරෙහිව නැගී සිටිනු ඇත්ද යන්න ඉදිරි සති කිහිපය තුළ තීරණය වනු ඇත.
#World News#Iran Crisis#Rapid News#
