2022 ආර්ථික බිඳවැටීමෙන් සහ දේශපාලන අර්බුදයෙන් පසු දිවයිනේ පැවති පළමු මැතිවරණයේදී මාක්ස්වාදී නැඹුරුවක් ඇති ජනාධිපතිවරයෙකු තෝරා ගැනීමෙන් මාස කිහිපයකට පසු පැවැත්වූ පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණය ශ්රී ලාංකිකයන් ගේ අභිලාශය ඉතා නිවැරදිව නිරූපණය කර තිබේ.
ශ්රී ලංකාවේ ණය ගෙවීම පැහැර හැරීමට තුඩු දුන් ආර්ථික කඩාවැටීම සම්බන්ධයෙන් රටේ සාම්ප්රදායික පාලක ප්රභූ පැලැන්තියට දොස් පැවරීමෙන් පසු සැප්තැම්බර් මැතිවරණයෙන් ජයග්රහණය කළ ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක විසින් පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණය කැඳවන ලදී. දිසානායකගේ ජාතික ජන බලවේගය (එන්පීපී) සන්ධානයට පිටව යන පාර්ලිමේන්තුවේ පැවතියේ ආසන තුනක් පමණි, නමුත් සර්ර්වජන ජන්ද බලය ලැබී 1948 දී නිදහස ලැබීමේ සිට දිවයින පාලනය කළ පක්ෂවලට වඩා ඔවුන් එම ආසන තුනෙන් සාදාගත් කැබිනට්ටුවේ ක්රියා කලාපයට ජනතා මනාපය ලබා දී ඇති බව මෙවර මැතිවරණ ප්රතිඵලය සාක්ෂි දරනු ඇත.
“පැරණි ප්රභූ දේශපාලන ආරක්ෂකයා” විවේචනය කර බලයට පැමිණි අනුර කුමාර දිසානායක, රටේ විධායක ජනාධිපති ක්රමය අහෝසි කිරීමට ප්රතිඥා දී ඇති අතර, එය ඉටුවන තෙක් ජනාධිපතිවරයා යටතේ පවතින බලය බොහෝ දුරට මධ්යගත වී ඇත. 1978 ජනාධිපති ජේ.ආර්.ජයවර්ධන යටතේ ප්රථම වරට ක්රියාත්මක වූ විධායක ජනාධිපති ක්රමය වසර ගණනාවක් තිස්සේ රට තුළ දැඩි විවේචනයට ලක් වූ නමුත් බලයට පත් වූ කිසිදු දේශපාලන පක්ෂයක් මේ දක්වා එය ඉවත් කර නැත. රටේ ආර්ථික හා දේශපාලන අර්බුද සම්බන්ධයෙන් විවේචකයින් විසින් මෑත වසරවලදී මෙම පද්ධතියට දොස් පවරා ඇති නමුත් ජනතාවගේ කැමැත්ත පිළිබඳව විවිධ විවේචන පවතී.
ශ්රී ලංකාවේ සමාජ විද්යාඥයින්ගේ සංගමයේ දේශපාලන ආර්ථික විද්යාඥයකු සහ පර්යේෂකයකු වන දේවක ගුණවර්ධන ජාත්යන්තර මාධ්යවලට පවසා ඇති පරිදි “දූෂණය සම්බන්ධයෙන් දේශපාලනඥයන් වගවීම ඇතුළු ‘පද්ධති වෙනසක්’ සඳහා ජනතාව විශාල අපේක්ෂාවක් තබා ඇත. නමුත් ආර්ථික ගමන් මග ගැන විශාල විවාදයක් ද සිදුවෙමින් පවතී, ”. “ප්රශ්නය වන්නේ අර්බුදයෙන් හා කප්පාදුවෙන් විනාශ වී ඇති මිනිසුන්ගේ ජීවනෝපාය ආරක්ෂා කරමින් ශ්රී ලංකාවට ණය උගුලෙන් ගලවාගත හැකිද යන්නයි”.
ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදලේ ගනුදෙනුව විවේචනය කරමින් ගනුදෙනු ප්රතිව්යුහගත කිරීමට ප්රචාරක කටයුතු කළ අතර, ඔහු වික්රමසිංහ විසින් හඳුන්වා දෙන ලද දැඩි කප්පාදු පියවරයන් සඳහා “විකල්ප ක්රම” සොයමින් වැඩි කළ බදුවලින් දරුණු ලෙස පීඩාවට පත් වූ ශ්රී ලාංකිකයන්ට සහන සැලසීම තම ආණ්ඩුවේ අරමුණ බව IMF කණ්ඩායමට පැවසීය.
කෙසේ වෙතත් ඉන්ටර්නැෂනල් ක්රයිසිස් ගෲප් හි කීනන් පවසා තිබුණේ NPP “ව්යවස්ථාව වෙනස් කිරීමට අවශ්ය තුනෙන් දෙකේ බහුතරය දිනා ගැනීමට අඩු විශ්වාසයක් සහ අඩු ඉඩක් ඇති බවයි”.
සාධකයක් විය. දිසානායකට මෙම කණ්ඩායම්වල දේශපාලන සහාය අනිවාර්යයෙන් අවශ්ය වනු ඇති බව පුරෝකථනය කෙරිරුණි. මෙම මැතිවරණය “අනුර කුමාර දිසානායක නියෝජනය කරන පුලුල් සභාගය සඳහා ප්රභූ නොවන ඡන්ද කොට්ඨාශවල, විශේෂයෙන්ම වැඩකරන ජනතාව සහ අර්බුදයෙන් ගිලී සිටින මධ්යම පන්තියේ කොටස් අතර සහය මැන බලනු ඇති” බව ද විශ්වාස කෙරිණි.
ඒ අනුව සමානුපාතික ඡන්ද ක්රමය යටතේ ශ්රී ලාංකීය මැතිවරණ ඉතිහාසය තුළ වැඩිම ඡන්ද ප්රතිශතයක් මෙන්ම මනාප සංඛ්යාවක් ලබාගත් පක්ෂය ලෙස ජාතික ජන බලවේගය මෙවර මැතිවරණ ප්රතිඵලය සමඟ ඉතිහාසගත වනු ඇත.
මෙතෙක් ශ්රී ලංකා පාර්ලිමේන්තු ඉතිහාසයේ වැඩිම ඡන්ද ප්රතිශතයක් ලබාගෙන තිබුණේ 2010 එක්සත් ජනතා නිදහස් සන්ධානය වූ අතර එය 60.33%ක ඡන්ද ප්රතිශතයකි. නමුත් මෙම ඡන්ද ප්රතිශතය අභිබවමින් මෙවර ජාතික ජන බලවේගය විසින් ලබාගෙන ඇති ඡන්ද ප්රතිශතය 61.56% කි.
